Елімізде «Рухани жаңғыру» бағдарламасын іске асыру аясында 30 тамыздан бастап «Музейлер шеруі» атты жалпыреспубликалық акция бастау алған еді. Жуырда осы ауқымды шара Қызылжардағы «Абылай хан резиденциясы» музей-кешенінде жалғасын тапты.

Парад музеев

Бұл акцияның мақсаты  ұлттық мәдени мұралардың жалпы халыққа қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған. Әсіресе, ол жастар санасына ұлттық тарихтан терең хабар береді. Сонымен бірге ол мә­дениет пен өнер саласын­да мемлекет тарапынан болып жатқан іс-шараларға қазақ­стандықтардың назарын, аза­мат­тарға «Рухани жаңғыру» және «Ұлы даланың жеті қыры» бағдарламалары туралы біршама ақпарат беруді мақсат еткен. Экспонаттармен танысудың өзі тарихтың қызық­ты сюжеттері, квест, викториналар, мастер-кластар, экскурсиялар арқылы өтіп, жастарды жалықтырмайтын, керісінше қызығушылығын тудыратын іс-шаралар арқылы жүргізіледі. 

«Абылай хан резиденциясы» музей кешенінде шеру алдымен экскурсиямен басталып, одан әрі қаладағы С.Мұқанов атындағы музыкалық драма театры өнер­паздарының қойы­лымымен жалғасты. «Абы­лай ханның Ресей елшісі­мен кездесуі» атты бұл қо­йы­лым ханның өмірі мен қай­раткерлік, дипломаттық қырларынан сыр шертті. Қазақ даласына ентелеп еніп келе жатқан патшаның экспансиясын тоқтатуды ойлаған ханның әдіс-айласы, амал-тәсілдері біршама көрініс тапты. Ал «Ғасырлардан жеткен тарих» квест ойыны бойынша жиналған жастар Абылай ханға тікелей «сұрақтар қою» мүм­кіндігіне ие болды. М.Қозыбаев атындағы мем­лекеттік университеттің сту­дент­тері бұл ойында әсіресе үл­кен белсенділік көрсетті. «Сер­­пін» бағдарламасымен оқып жатқан жастар арасынан Райым­бек Бабаш, Нұрдәулет Тас­тан және т.б. ханға «тікелей сұрақтар» қойып, өздерін тол­ған­дырған мәселелерге жауап алды. Ойындардың бәрі музей экспонаттарын қолдану, дулығаны басқа киіп, қылышты белге ілуімен қызықты болды. Сонымен бірге ойындарға белсенді қатысушыларға сый­лықтар берілді. Одан әрі кеш «Караока» кафесінде жалғасып, жастардың бүгінгі талғамына жауап берді. Музей кеші 21.00-де басталып, таңғы 03. 00-ге дейін жалғасты.

Музей директорының орынбасары Әсемгүл Қыдыбекова халықтың көп жиналғанына, әсіресе жастардың үлкен қызы­ғушылық танытқанына риза болғанын жеткізді. «Шара­ның осынша ауқымды, қызғылықты болғанына өзіміз де таңғалдық. Әуелі оның сәтті болатынына күдікпен қараған едік, бірақ бәрі де өте көңілді шықты. Жастардың қазақтың тарихына деген қызығушылығы бізді тәнті етті», деді ол.

Сөйтіп «айлы түннің аясында» деген жалпы атау алған мәдени шара сәттілікпен аяқталды.

 Жақсыбай Самрат “Egemen Qazaqstan”

Айлы түннің жарығымен. Осындай атаумен “Абылай хан резиденциясы” мұражай кешенінде фестиваль ұйымдастырылды. Онда өңіріміздің өнерпаз жандары үш жүздің басын қосқан қолбасшы жайлы қойылым сахналады. Сондай-ақ, жиналғандар квест ойнап, тапсырмаларды орындады.

Абылай – қазақ халқының даңқты ханы. Ол жан-жақтан анталаған жауларды табанының астына алып, жерімізді қорғап қалған. Қолбасшы Ордабасы тауында үш жүздің басын қосады.

Төле би, Әйтеке және Қазыбек билер Абылайды ақ киізге отырғызып үш жүздің ханы етіп сайлайды. Абылай ханның рөлін С.Мұқанов атындағы қазақ сазды драма театрының жас актері Ақжол Тусупов сомдады.

Ақжол Тусупов – С. Мұқанов атындағы қазақ сазды-драма театрының актері:

– Абылай хан рөлін сомдау маған қиынға соқты. Өйткені, бар-жоғы 1 апта дайындалдым.

Кейін жиналғандар квест ойнады. Қатысушылар қолдарына саяхатшы кітабын алып, онда берілген тапсырмаларды орындауға кірісіп кетті. Бір бөлмеде 6 сұрақ жасырынған. Олардың жауабын тапқан адам екінші кезеңге өте алады.

Төлебай Ақтоланың командасы ең алғашқы болып 2-ші бөлмеге ауысты. Олар берілген тапсырмаларды шапшаңдықпен орындап жатыр.

Кейін Төлебайдың тобы кедергілерден сүрінбей өтіп, Абылай ханның қараңғы бөлмесіне кірді. Қатысушылар онда қолбасшыға өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, жауабын алды.

Төлебай Ақтола – шараға қатысушы:

– Бізге сұрақтарға жауап беру қиын болған жоқ. Өйткені Абылай хан туралы 5-ші сыныптан бері білемін.

Жалпы, биыл Абылай хан резиденциясында “Музейлер шеруі” атты акция аясында “Айлы түннің жарығымен” фестивалі алғаш рет ұйымдастырылып отыр.

Әсемгүл Қыдбекова – “Абылай хан резиденциясы” мұражай кешені директорының орынбасары:

– Біздің мақсатымыз-Абылай хан туралы жастарға дәріптеу. Келер буын ол туралы көп мәлімет білсе.

Мұражай кешендегі іс-шара концерттік бағдарламамен жалғасты.

Маржан Касымбек

Солтүстік қазақстан облысының муниципалдык телеарнасы

Қазір еліміздің барлық аумағында Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің бастамасымен «эко-сағат» акциясы өтіп, жаппай ағаш отырғызу жүргізіліп жатыр.

Осы шараға жуырда Петропавлдағы ресми түрде «Абылайхан резиденциясы», ал халық арасында «Абылайдың ақ үйі» аталатын музей-кешенінің қызметкерлері де үн қосып, аулаларына отыз түп шырша отырғызды.

Сол шыршаның бірін «абылайлықтар» еліміздің ата газеті «Егеменнің» жүз жылдығына арнапты. Оның түбіндегі тақтайшада былай деп жазылған: «Бұл шырша еліміздің бас газеті «Егемен Қазақстанның 100 жылдық мерейтойына арнап отырғызылды». 

Музей директоры Аян Нәбиұлының айтуына қарағанда «Абылай хан музейінің ашылуына «Егеменнің» тигізген пайдасы зор екен. «Осы ғимараттың Абылайдың үйі екенін дәлелдеген Мәскеуден келген құжатты ең бірінші болып 2002 жылғы 22 қарашада «Егемен Қазақстан» газеті бірінші бетіне «Абылайдың ақ үйі – Аңыз емес ақиқат!» деген тақырыппен жариялаған еді. Содан кейін үйді қалпына келтіру жұмыстары қауырт қолға алынды. Ақыры ол Елбасы Н.Назарбаевтың қатысуымен 2008 жылы ашылды. Қазір отызға жуық адам нәпақасын айырып, жылына бірнеше мың адамға рухани азық сыйлап, Қызылжардағы ең басты мәдени орындардың бірі болып  отырған музейдің ашылуына «Егемен» сөйтіп үлкен пайдасын тигізген. Сондықтан біз ата газетке ризамыз. Оның ұжымын  100 жылдық мерейтойымен құттықтаймыз. Мына шыршаны біздің сыйлығымыз деп қабыл алыңыздар демекпіз», деді ол. 

Айта кететін жайт, Қызылжарда «Егемен Қазақстанның» атында бір көше де бар. Осының өзінен елдің терістігінде ата газетке деген құрмет жоғары екені көрінсе керек. Енді, Абылай хан музейінің түбіндегі «Егеменнің» шыршасы да соны айғақтап, жылдан жылға шарықтап, өсе беруін тілейміз.

Жақсыбай Самрат “Egemen Qazaqstan”

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауын мұқият оқып шықтым. Осынау маңызды құжаттан әркім алдымен өзіне керекті жағын іздейді ғой. Мен де одан өзім және әріптестерім үшін өте қажетті мәселелерге жауап іздеген едім. Сол жауапты көріп, қатты қуанып қалдым.

Барлық жұмысқа тиянақтылық, ынта мен ыждаһаттылық тек еңбекке лайықты деңгейде ақы төленгенде ғана болатыны белгілі. Бәріміз де күн көрісіміздің жалғыз көзі – еңбекақымыздың жоғарылау болғанын қалаймыз. Ұзақ жылдар мәдениет саласында еңбек етіп келе жатқан біздің де арманымыз сол. Еңбекақымыз лайықты болса тұрмыстық деңгейіміз де арта түседі деп үміттенеміз.

Жолдаудың “Әлеуметтік жаңғырудың жаңа кезеңі” атты бөлімінің төртінші тармағында Президент біз, яғни мәдениет саласының қызметкерлері туралы арнайы айтқан екен. Ол өзінің сөзінде: “Біз мәдениет саласында жұмыс істейтін азаматтарға жеткілікті түрде көңіл бөлмей отырмыз. Бұл – ең алдымен кітапхана, музей, театр қызметкерлеріне қатысты мәселе. Олардың еңбекақысы соңғы жылдары мүлде көбейген жоқ” деді. Қандай нақты, дөп айтылған сөздер. Басқа салалардың еңбекақылары азды-көпті көбейіп жатқанда біздікі үнемі бір орыннан қозғалмайтын еді. Қосылса да тым мардымсыз, тіпті тиын-тебен деп айтуға болатын деңгейде ғана болатын. Ал тұтыну тауарлары мен қызметтердің бағалары күннен-күнге артып барады. Соның салдарынан өзіміздің тұрмыстық ахуалымыздың төмендеп бара жатқанын сезінуші едік. Енді Президент осыны атап көрсетіп, “келесі жылдан бастап Үкімет мәдениет қызметкерлерінің еңбекақысын көбейтуі керек” деп нақты тапсырма берді. Біз осыған қатты қуанып қалдық. Президент нақты айтқаннан кейін еңбекақыларымыз да лайықты деңгейге дейін көтерілер деген үміттеміз. Жұмысқа деген ынтамыз да өсіп, жауапкершілігіміз де бұрынғыдан арта түскендей болып кетті. Қалай десек те ынталандырудың басты құралы – лайықты еңбекақы ғой.

Әсемгүл Қыдыбекова
“Абылай хан резиденциясы” музей кешені директорының орынбасары

“Абылай хан резиденциясы” мұражай кешені Қостанай қаласындағы Ы. Алтынсарин облыстық мемориалдық музейінде “Ордасы ұлы Абылайдың” атты жылжымалы көрме ұйымдастырды. Шара аталмыш мәдени ұйымдар арасындағы ынтымақтастық меморандуының аясында жүзеге асып отыр.

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев “Ұлы даланың жеті қыры” атты өзінің мақаласында “Бұқараның санасында тарихи үрдістер ең алдымен дербестендірулер сипатында болатыны белгілі. Көптеген халықтар өз елдерінің өзіндік ерекшелігі бар елшісіне айналған ұлы бабаларымыздың есімдерін бағалап мақтан етеді.Ұлы дала біртуар саңлақтарды дүниеге келтірген,олардың ішінде Абылай хан да бар”, – деген болатын. Көрмені тамашалаушылар тарихи тұлғаны жан-жақты танып-білуде. Мұражай қызметкерлері қостанайлықтар назарына 30-дан астам жәдігер ұсынды. Солардың ішінде Шалакын ауданындағы Көктерек ауылының тумасы Қазыбек(Тышқан) батыр найзасының ұшы көпшіліктің қызығушылығын тудырды. Батыр 18 ғасырда жоңғарларға қарсы шабуыл жасаған Абылайдың атақты жауынгерлерінің бірі болған. Көрме сөрелеріне Абылай хан туралы кітаптар,оның Ресей өкіметіне жазған хаттары қойылған. Көрме 12 мамырға дейін жалғасады.

Гүлнәр Жұмабекова
“Абылай хан резиденциясы” музей кешенінің қызметкері