2017 жылғы 22 қыркүйек  Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі мәдениет, архивтер және құжаттамалар басқармасының қолдауымен "Абылай хан резиденциясы"музей кешенінде КМҚК  IV облыстық музейлер экскурсия жүргізушілері байқауы өтеді.

Байқаудың мақсаттары мен міндеттері:

  • Экскурсия жүргізушінің рөлінің маңыздылығын және мұражай ісінің мәртебесін көтеру.
  • Қазіргі заман қоғамындағы мұражай маңызын баяндау.
  • Мемлекеттің тіл саясатын қолдау.

Байқауға тарихи-өлкетану, мемориалдық, көпшілік және жалпы білім беретін мекемелердің мұражайларының экскурсия жүргізушілері қатыса алады.

Экскурсия жүргізушілер байқауының қағидалары

Қазақ тарихында өз өмірін халық тағдырына арнаған мемлекет және әскери қайраткерлеріміз аз емес. Қазіргі таңда біріккен ұлтты, тәуелсіздігімізді, өз жерімізді сақтау мақсатында, осындай саңлақтар тобында өшпес Абылай ханның аруағының да жұлдызы жарқырайды. Оның билік басына өрлеуде өмір жолы да, туғанынан бастап, жастық шағы да өте азапты болды. Абылай хан және сол кездердегі тарихи оқиғалар жөнінде, Абылай ханның өмірі мен қайраткерлігі жайында 2003 — 2004 жылдарда Алматы, Мәскеу, Омбы, Санкт-Петербург қалаларының орталық мұрағаттарынан көптеген құжаттар табылды.  2004 — 2006 жылдары Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы төңірегінде «Абылай ханның резиденциясы» қайта орнына келтіру және жөндеу жұмыстарын жүргізу жобасы құрылды. 2006 жылы сәуір айынан қайта орнына келтіру және жөндеу жұмыстары басталып, мемлекеттік бюджеттен қаржы бөлінді.

 

Абылай хан

Экспозицияның негізі — XVIII ғасырдағы Қазақстанның мемлекет және қоғам қайраткері — Абылай ханның өмірі мен іс-әрекеттері жөнінде. Комплекстің экспозициясы өз көрермендерін Абылай ханның өміріндегі негізгі жағдайлармен таныстырады және әр көрерменді Отанға деген патриоттық сезімге тәрбиелейді.

Мұражай экспозициясы 4 залдардан тұрады.

Бірінші залда  Абылай ханның (азан шақырып қойған аты - Әбілмансұр) балалық және жасөспірім шағы баяндалады. Оның шығу тегі Дешті-Қыпшақ Жошы, Шыңғысханның үлкен ұлынан тарайды. Абылайдың билік құрған кезі, сонау қазақ халқының тарихындағы қиын-қыстау, аласапыран кезеңінде, қазақ хандығы үш жүзге бөлініп, көршілес Жоңғар хандығының шапқыншылығы кезеңінде өткен болатын. Осы шайқастарда ерлік көрсеткен Абылай ханның қолбасшы – батырлары: Бөгенбай, Қабанбай, Наурызбай, Сары батыр, Құлсары, Күлеке, Қожаберген және т. б. Сонымен қатар экспозициямызда ХVIII ғасырдың қару-жарақтары көрсетілген. Екінші залда Абылай ханның дәстүрлі қазақ үрдісіндегі жатын бөлме заттары көрсетілген. Үшінші залдың нақ ортасында Абылай ханның бейнесі, жалпы ұлттық ер адам мен әйел адамның киімдері, қару-жарақтар, тұрмыс заттары қойылған. Төртінші залдағы экспозиция жәдігерлері Абылай ханды ұлы мемлекет қайраткер, данышпан саясаткер, сауатты дипломат, талантты қолбасшы, даңқты ел билеуші ретінде тани алатын материалдармен жабдықталған. Ол қазақ хандығын құра білді және оның мақсаты елді біріктіру еді. Абылай ханның сыртқы саясаты икемділікпен, мәмілеге келушілікпен жүргізілді. Оның Ресей мен Қытай сияқты алып мемлекеттермен қарым-қатынасы басқа Орта Азиялық мемлекеттермен қарым-қатынастардан әжептәуір айрықша болатын. Абылай хан Ресей бодандығынан бас тартқан жоқ, бірақ  екі жақ державаларының өзіне деген ықпалының күшеюінің енуіне жол берген жоқ. Осындай ұлы тұлғаның арқасында қазақ халқы өз ұлттық сана-сезімін, дәстүрін, тарихы мен мәдениетін сақтап қалды. Ұлы Абылайдың іс-әрекетінің қорытындысы - Қазақстанның тәуелсіз ел болып құрылуына қол жеткізуі.

«Мой Петропавловск» виртуалды тур сайтында мұражай залдары бойынша экскурсия