Петропавлда ұлттық валютаның тарихына арналған көрме өтіп жатыр

2021 жылғы 17 қараша 16:37

ПЕТРОПАВЛ. ҚазАқпарат – Петропавлда ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай және ұлттық валюта - теңгенің айналымға шыққанына 28 жыл толуына байланысты ерекше көрме өтіп жатыр, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

Көрме Петропавлдағы «Абылай хан резиденциясы» музей кешенінде ұйымдастырылған. ҚР Ұлттық Банктің Солтүстік Қазақстан филиалы көрермен назарына теңгенің 28 жыл ішінде жарық көрген топтамасын ұсынды. Қала тұрғындары мен қонақтары ұлттық валютаның тарихымен танысып, алғашқы банкноттарды тамашалайды. Сондай-ақ тарихи оқиғаларға байланысты, елдің айтулы күндеріне, Қазақстанның дамуына елеулі үлес қосқан тұлғаларға арналған коллекциялық монеталар да ұсынылған. «Қолданбалы өнер», «Атақты мешіттер», «Қазақстанның салт-дәстүрлері, ұлттық ойындары», «Қазақстан фаунасы» секілді монеталар сериялары бар.

«Белгілі бір кезеңде ұлттық валютаны енгізу мәселелерін әр мемлекет өзі шешті. 1993 жылы Ресей банкі ақша реформасын жүргізіп, кеңестік банкноттар айналымнан алынды. Егер де кеңестік банкноттарды айналымнан алмағанда ол гиперинфлияцияға алып келер еді. Одан халық тұрмысы төмендеп, шекаралық сауда-саттық тоқтар еді. Одан көптеген кәсіпорындар банкроттыққа ұшырап, жұмыссыздық көбейер еді. Бірақ ұлттық валютаның жасалуы бұл мәселенің алдын алды», - дейді музейдің қор сақтаушысы Ақмарал Елеусізова. Ақмарал Елеусізованың айтуынша, қазақстандық валютаның атауы төңірегінде көптеген айтыс-тартыс болды. «Ақша», «алтын», «танга», «сум», «сом» атаулары ұсынылып, талқыға түсті. Таңдау «теңгеге» түсті. 1993 жылы 15 қарашада ақша айырбастау басталып, ол 5 тәулікке созылды. Сол уақытта 100 мың рублей 100 теңгеге бағаланды.

«Қазақстандық теңгенің сыртқы бейнесі 3 рет өзгерді. Ал монеталарға келер болсақ, алғашқыларын Германияда жасап, ұшақпен Қазақстанға жеткізді. Басында тиындар болды. Сондай-ақ коллекциялық, мерейтойлық, инвестициялық тиындар шығарылды», - дейді Ақмарал Елеусізова. Көрме 11 қарашадан 18 қарашаға дейін жұмыс істейді.

Теңге – тәуелсіздік нышаны

Qyzyljar nury 45 (885) 12.11.2021

Выставка посвященная Дню национальной валиты

Адамзаттың Абайы

Батырларға — мың тағзым!

ҰЛЫ ДАЛА ЗАҢДАРЫ

IN RUHANIAT    POST 27 ТАМЫЗ 2021    BY SUPER USER ҚАРАЛДЫ: 123

“Абылай хан резиденциясы” му­зей-кешенінде “Ата Заң – алтын тұғырымыз” атты көрме өтті. Шараның мақсаты – көпшілікті мемлекеттің қалыптасу тарихымен таныстырып, келушілерге қазақ хандығының құқықтық негізде дамуына атсалысқан Жошы, Қасым, Есім, Тәуке хандар мен Майқы, Қазыбек, Төле, Әйтеке би, Бұқар жырау сынды көрнекті тарихи тұлғалардың өмірі туралы әңгімелеу.

Көрме 5 бөлімнен тұрады. Онда хандар мен билер, “Жеті жарғы” заңы туралы құнды мәліметтер топтастырылған. Қазақстан Республикасы құқықтық жүйесінің қазіргі жағдайы туралы да деректер бар. Стендтерде моңғолдардың түркі даласын жаулап алуынан бастап, қазақ хандығының Ресей империясына қосылуына дейінгі заңнамаларды жасауға қатысқан тарихи қайраткерлер туралы қысқаша анықтама берілген. Бұл көрме мемлекеттің қалыптасу кезеңін және құқықтық жүйенің қалай жетілдірілгенін, құқықтар мен әдет-ғұрыптарға негізделген ережелер қалай пайда болғанын көрсетеді. Кейін ол елдің негізгі Заңына айналды.

Қазақстан аумағындағы алғашқы Конституциялардың бірі – Шыңғыс ханның “Ясы” заңдар жинағы. XVI-XVII ғасырларда ол “Қасым ханның қасқа жолы” және “Есім ханның ескі жолы” құқықтық нормаларымен алмастырылды. Тәуке хан тұсында үш жүздің көрнекті билері бұл заңдарды толықтырып, “Жеті жарғы” деп атады. Петропавл қаласының тұрғындары мен қонақтары көрмені 27-31 тамыз күндері тамаша­лай алады.

Әсемгүл ҚЫДЫБЕКОВА,

“Абылай хан резиденциясы” музей-кешені директорының орынбасары.